Вы здесь

Калізей

26.05.2008 10:15
Просмотров: 3 616
Версия для печати

 

Сімвалам, “прыкметай Рыма” назваў Калізей
Эдгар Алан По. Сапраўды, няшмат захаваных пабудоў так увасабляюць сам дух Рымскай імперыі, яе моц і сілу, жорсткасць (тут, на гэтай арэне, цякла людская кроў) і асабліва вялікае інжынернае майстэрства. І калі іншыя шматлікія “прыкметы Рыма” адышлі ў мінулае, знішчаныя часам, то галоўная – Калізей – захавалася да сёння: гэта самая вядомая, самая вялікая пабудова для масавых відовішчаў.

Дарэчы, мінскі стадыён “Дынама” (ды і іншыя сучасныя пабудовы такога кшталту) мае тыя ж архітэктурна-планіровачныя і канструкцыйныя ідэі: авальная форма ў плане, прынцып амфітэатра – рады крэслаў, якія ўступамі спускаюца да арэны.

Безумоўна, відовішчы зараз іншыя, на арэнах б’юцца не гладыятары, але “бойкі” спартсменаў ці канцэрты поп-зорак, як і на світанку цывілізацыі, выклікаюць у гледачоў такія ж бурлівыя эмоцыі: ад моцных крыкаў да свісту і тупання нагамі.

Рымляне, якія добра разумелі важнасць, неабходнасць масавых відовішчаў, пабудавалі ў шматлікіх кутках сваёй імперыі некалькі соцень амфітэатраў, вядомых у свой час. Але ўсё ж менавіта Калізей і праз тысячагоддзі сімвалізуе гэтую архітэктурную з’яву.

Сваю назву Калізей – калізеум (colosseum) – атрымаў не за памеры, а ў гонар статуі бога Сонца –
Калоса, што калісьці стаяла на гэтым месцы. Аднак агромністасць, “каласальнасць” у нас асацыіруюцца не са скульптурай, а менавіта з Калізеем – гіганцкай каменнай пабудовай, якая змяшчала амаль 50 000 гледачоў.

Тут вельмі добра пралічаныя канструкцыі – ярусы сядзенняў абапіраюцца на моцныя ўнутраныя пілоны і скляпенні, сцяна вакол амфітэатра ўзвышаецца на 52 м, і асабліва складаная для тых часоў форма эліпса ў плане з гіганцкімі памерамі: 188х156 м.

Ярусы сцен, падымаючыся ўсё вышэй, змяняюцца па сваіх ордэрных сістэмах: дарычная, іанічная, а потым карынфская. Знутры глухі верхні атык з карнізам адкрываецца цудоўнай лёгкай каланадай.

Па сутнасці, архітэктура Калізея, а дакладней амфітэатра Флавія, пабудаванага амаль 2000 год таму, стала абсалютна універсальнай для спартыўных спаборніцтваў. І зараз нас уражвае майстэрства дойлідаў, якія здолелі замкнуць высокай сцяной складаную форму эліпса. І бярэ ў палон высокамастацкае спалучэнне лёгкіх аркад і брутальная апрацоўка квадраў траверціна.

...Калі падыходзіш да муроў Калізея, здаецца, што чуеш прыглушаныя часам крыкі рымлянаў, захопленых самым крывавым спартыўным спаборніцтвам усіх часоў – боем гладыятараў.

 



comments powered by HyperComments
Читайте также
23.07.2003 / просмотров: 5 746
Экотуризм уже завоевал популярность во многих странах мира, хотя что понимать под этим противоречивым понятием, еще до конца не выяснено. Прежде...
02.09.2003 / просмотров: 5 928
 Вехи жизни и творчества Родился в Минске 1 мая 1932 г. Окончил архитектурное отделение Белорусского политехнического института в 1959 г....
27.10.2003 / просмотров: 5 221
О чем речь? Любой разговор с моими коллегами о нынешней ситуации в белорусской архитектуре, о содержании нашего журнала неминуемо приходит к...